Dienst van 2 mei 2010, de vierde zondag na PasenCantate (= Zingt de Heer)

Dienst van 2 mei 2010, de vierde zondag na PasenCantate (= Zingt de Heer) in de Parkstraatgemeente van Arnhem

Voorganger:	ds. Marieke Fernhout Email: mgfernhout@planet.nl
Websites:	arnhem.nl/millennium www.fairtrade.nl maxhavelaar.nl
Lezingen:	Lucas 9: 10-17
Liederen:	Psalm 62: 1,4 LvdK 482 De eersten zijn de laatsten LvdK 57A Zeven is voldoende Wij mensen blijven dromen dromen
Musicus:	Wim Roelfsema
Presentatie met lichtbeelden: Arnhem als milenniumgemeente, doel 8 Presentatie: Eerlijke handel

Presentatie 1

Arnhem als milenniumgemeente, doel 8

Inleiding met lichtbeelden door Betty Jacobi
Meer hierover op http://arnhem.nl/millennium

Presentatie 2

Eerlijke handel,
door Gert den Hoedt

Als introductie begin ik met een klein verhaaltje:
In het voorbereidingsgesprek met Marieke en Betty, nu 12 dagen geleden, begon ik met te stellen dat het niet mijn bedoeling was om mee te werken aan deze dienst, dat ik alleen geïnteresseerd was in de duurzaamheids-aspecten omdat ik sinds kort met twee andere gemeenteleden mij aan het oriënteren was over een vervolg op de film van Al Gore, die wij zo’n 5 jaar geleden in de Parkstraat hadden gepresenteerd.
In het gesprek opperde Betty de mogelijkheid om vandaag fair trade bananenuit te delen, en dat riep bij mij herinnering op aan een hele tijd geleden…:
In januari 1998 reed ik met Ivo de Jong en Andries van Rossem naar Veendam. Ivo ging daar een jong echtpaar inzegenen, dat na hun huwelijk hier in het Parkstraat-kwartier ging wonen; Andries verzorgde de dienst muzikaal, en ik bood namens onze gemeente de trouwbijbel aan.
Tijdens de lange rit bespraken wij ongeveer alles. Zo vertelde Andries dat ik zo’n 2 jaar eerder, bij diaconale mededelingen een verhaal had gehouden over Max Havelaar bananen die toen nèt op de markt waren gekomen. Hij was mijn verhaal nooit vergeten, en at dan ook geen andere bananen meer, mits Max Havelaar natuurlijk te krijgen was…
In het voorgesprek vonden Marieke en Betty dat ik dat verhaal vandaag moest vertellen. Helaas, vergeet dat alstublieft. Hoe zou ik een van de verhalen die ik 10 tot 15 jaar geleden heb gehouden, nu nog kunnen reproduceren ? (Ik heb ze niet meer op papier, sinds 1996 is mijn PC meer dan eens gecrasht, en mijn geheugen werkt ook niet zo goed meer.)
Maar in fair trade is de laatste 25 jaar gelukkig heel veel veranderd:
In 1985 begon Solidaridad met eerlijke koffie en thee, en dat was de eerste 10 jaar vrijwel uitsluitend te krijgen in de (nog primitieve) wereldwinkels.
De stap van lang houdbare verpakte producten naar vers fruit als bananen was een gigantische stap, vooral omdat verkoop daarvan via de wereldwinkels onmogelijk was.
Door goede voorlichting hebben de Max Havelaar producten een zodanige plaats veroverd in de supermarkten, dat ook de “niet-eerlijke” producenten (om ze nu even zo te noemen), er niet meer omheen konden of wilden.
En laten we eerlijk zijn, met de 2½ % eerlijke koffie die in 1995 werd verkocht, gaven wij natuurlijk een klein aantal boerencoöperaties ter wereld een eerlijker loon, vermeden we kinderarbeid voor misschien een paar duizend kleine kinderen, maar voor miljoenen anderen verandert er niets….
De actie zet pas echt zoden aan de dijk als op een gegeven moment Douwe Egberts besluit om 25% van zijn koffie eerlijk te gaan inkopen (dat is gebeurd !), en als Chiquita besluit om een aantal van zijn slavenplantages te sluiten en bij andere de werkomstandigheden drastisch te verbeteren, (is voorzover ik weet nog steeds in overweging).
En vergeet vooral ook de chocola niet, die wereldwijd nog zeker voor 95% wordt geproduceerd door kind-slaven die 16 uur per dag moeten werken ...

U kunt straks in in de wereldwinkel bij Els en Bert weer wat eerlijke en duurzame producten kopen. Vooral doen !

Maar vergeet nooit, dat dit alleen een voorbeeld-functie heeft; dat u zich eigenlijk bij alle dingen die u dagelijks of wekelijks koopt, moet afvragen of u met dit product bijdraagt aan eerlijke of duurzame handel.
Eerlijke kleding heb ik nog helemaal niet genoemd (daarmee is Solidaridad alweer 10 jaar geleden ook begonnen), maar bedenk gewoon als u op de markt een T-shirt koopt voor een paar euro (made in China), dan kunt u er zeker van zijn dat zowel bij de teelt van de katoen als bij de confectie veel nauwelijks betaalde kinderhandjes betrokken waren. En blijf nadenken, en navragen, want u kunt er niet zeker van zijn wanneer u voor zo’n T-shirt in een luxe winkel een paar tientjes betaalt, dat het dan per se eerlijke handel en productie is geweest.

Tenslotte nog een vraag over blijven nadenken.
Toen ik gistermorgen in de Steenstraat de bestelde 50 Max Havelaar bananen kwam halen, bleken die niet te zijn meegekomen met de bestelling. (Dat soort dingen gebeurt gemakkelijk in de eerlijke handel; had ik er iets aan om de bestelling gewoon ongedaan te maken ??) Na enig wikken en wegen besloot ik om dan maar 50 Demeter bananen mee te nemen, een biologisch-dynamisch product uit de Dominicaanse Republiek. Ook hieraan zijn goede arbeidsvoorwaarden verbonden, alleen een stukje minder dan Max Havelaar.
Mijn vraag: Heb ik een goede keus gemaakt ??
U krijgt straks zo’n banaan mee, en u kunt later al etend nog eens denken aan het verhaal van Andries. (ik heb overigens geen enkel probleem als u daarbij liever aan Wim Roelfsema denkt, alleen, van hem heb ik nog geen verhaal over bananen gehoord..). En vooral: eet smakelijk.

www.fairtrade.nl